{"id":4456,"date":"2025-11-17T15:26:42","date_gmt":"2025-11-17T15:26:42","guid":{"rendered":"https:\/\/czppodhale.pl\/?post_type=blog&p=4456"},"modified":"2026-01-14T00:46:20","modified_gmt":"2026-01-14T00:46:20","slug":"zaburzenia-osobowosci-copy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czppodhale.pl\/index.php\/2025\/11\/17\/zaburzenia-osobowosci-copy\/","title":{"rendered":"Zaburzenia osobowo\u015bci \u2013 kiedy indywidualno\u015b\u0107 staje si\u0119 problemem? \u2013 rozmowa z Lub\u0105 Tabaczy\u0144sk\u0105-Perek, psychoterapeutk\u0105 z CZP w Nowym Targu."},"content":{"rendered":"

Ka\u017cdy z nas ma swoje cechy charakteru, kt\u00f3re stanowi\u0105 fundament naszej osobowo\u015bci. To w\u0142a\u015bnie one decyduj\u0105 o tym, jak interpretujemy \u015bwiat, jak reagujemy na sytuacje \u017cyciowe i jak budujemy relacje z innymi.<\/strong><\/p>\n

Jednak w pewnym momencie nasze utrwalone wzorce zachowa\u0144 mog\u0105 przesta\u0107 by\u0107 naszym sprzymierze\u0144cem i sta\u0107 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em cierpienia. Kiedy indywidualno\u015b\u0107 przestaje by\u0107 po prostu unikalnym zbiorem cech, a zaczyna stanowi\u0107 zaburzenie osobowo\u015bci? O tym rozmawiamy z Lub\u0105 Tabaczy\u0144sk\u0105-Perek, psychoterapeutk\u0105 z Centrum Zdrowia Psychicznego w Nowym Targu.<\/p>\n

Osobowo\u015b\u0107 \u2013 czym jest i jak powstaje?<\/strong><\/p>\n

\u201eKa\u017cdy z nas ma pewne cechy charakteru, kt\u00f3re s\u0105 sposobem rozumienia siebie, prze\u017cywania \u015bwiata, interpretacji relacji z innymi. To s\u0105 utrwalone wzorce, kt\u00f3re kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 w dzieci\u0144stwie i okresie dorastania\u201d \u2013 m\u00f3wi Luba Tabaczy\u0144ska-Perek.<\/p>\n

Osobowo\u015b\u0107 to nasz unikalny zbi\u00f3r cech, kt\u00f3re decyduj\u0105 o tym, jak reagujemy w r\u00f3\u017cnych sytuacjach. Powinna by\u0107 elastyczna i adaptacyjna \u2013 pozwala\u0107 na r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 reakcji zale\u017cnie od okoliczno\u015bci. \u201eW gruncie rzeczy chodzi o to, \u017ceby\u015bmy mogli si\u0119gn\u0105\u0107 do swojego wewn\u0119trznego worka i wyci\u0105gn\u0105\u0107 co\u015b, co nam jest potrzebne w danym momencie \u2013 czy to u\u015bmiech, czy stanowczo\u015b\u0107, czy z\u0142o\u015b\u0107\u201d \u2013 dodaje psychoterapeutka.<\/p>\n

Jednak gdy te cechy staj\u0105 si\u0119 sztywne i jednolite, gdy zamiast wachlarza mo\u017cliwo\u015bci mamy tylko kilka dost\u0119pnych reakcji, mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o zaburzeniu osobowo\u015bci. \u201eJe\u017celi nasze cechy s\u0105 bardzo sztywne, je\u017celi w tym worku jest tylko kilka rzeczy, czyli jest ma\u0142y wyb\u00f3r mo\u017cliwo\u015bci i my w r\u00f3\u017cnych sytuacjach zachowujemy si\u0119 w bardzo podobny spos\u00f3b, wtedy jeste\u015bmy nieelastyczni, jeste\u015bmy sztywni\u201d \u2013 t\u0142umaczy Tabaczy\u0144ska-Perek.<\/p>\n

Kiedy indywidualno\u015b\u0107 staje si\u0119 zaburzeniem?<\/strong><\/p>\n

Luba Tabaczy\u0144ska-Perek podkre\u015bla, \u017ce podstawowym sygna\u0142em ostrzegawczym jest subiektywne poczucie cierpienia. \u201eKa\u017cdy z nas dok\u0142adnie wie, \u017ce nie do\u015bwiadcza satysfakcji, rado\u015bci, ma poczucie, \u017ce pomimo tego, \u017ce chcia\u0142bym mie\u0107 dobrze, to ci\u0105gle przydarzaj\u0105 mi si\u0119 bardzo podobne sytuacje\u201d \u2013 wyja\u015bnia.<\/p>\n

Cz\u0119sto to w\u0142a\u015bnie powtarzaj\u0105ce si\u0119, schematyczne sytuacje w relacjach, pracy czy innych sferach \u017cycia s\u0105 pierwszym alarmuj\u0105cym sygna\u0142em. \u201ePomimo tego, \u017ce kto\u015b chce by\u0107 w satysfakcjonuj\u0105cym zwi\u0105zku, to jako\u015b ci partnerzy, kt\u00f3rzy pojawiaj\u0105 si\u0119, s\u0105 albo podobni, albo bardzo rozczarowuj\u0105cy\u201d \u2013 zauwa\u017ca Tabaczy\u0144ska-Perek.<\/p>\n

Zaburzenia osobowo\u015bci diagnozuje si\u0119 zazwyczaj oko\u0142o 25. roku \u017cycia, kiedy wzorce zachowa\u0144 s\u0105 ju\u017c na tyle utrwalone, \u017ce wida\u0107 ich sztywno\u015b\u0107 i powtarzalno\u015b\u0107.<\/p>\n

Rodzaje zaburze\u0144 osobowo\u015bci \u2013 od depresyjnych po narcystyczne<\/strong><\/p>\n

Zaburzenia osobowo\u015bci mo\u017cna podzieli\u0107 na dwie g\u0142\u00f3wne grupy:<\/p>\n

    \n
  1. Osobowo\u015bci wy\u017cszego rz\u0119du takie jak np. osobowo\u015b\u0107 depresyjna, unikaj\u0105ca, histeryczna lub masochistyczna.<\/strong>To osoby, kt\u00f3re ogromnie potrzebuj\u0105 mi\u0142o\u015bci, akceptacji i relacji z innymi, jednak nie potrafi\u0105 skutecznie stawia\u0107 granic. \u201eW gruncie rzeczy s\u0105 gotowi naprawd\u0119 zrezygnowa\u0107 ze swoich potrzeb, ze swojej perspektywy, \u017ceby tylko by\u0107 akceptowanym\u201d \u2013 m\u00f3wi psychoterapeutka. W efekcie cz\u0119sto czuj\u0105 si\u0119 wykorzystywane, nadu\u017cyte i pozbawione kontroli nad w\u0142asnym \u017cyciem.<\/li>\n
  2. Osobowo\u015b\u0107 borderline (pograniczna)<\/strong>Zaburzenie borderline charakteryzuje si\u0119 ogromn\u0105 potrzeb\u0105 blisko\u015bci i jednoczesnym l\u0119kiem przed skrzywdzeniem. \u201eNajcz\u0119\u015bciej to s\u0105 osoby, kt\u00f3re maj\u0105 bardzo du\u017ce do\u015bwiadczenie traumatyczne \u2013 np. seksualnego wykorzystywania, przemocy we wczesnym dzieci\u0144stwie\u201d \u2013 podkre\u015bla Tabaczy\u0144ska-Perek.Osoby z borderline to jak \u201e\u017co\u0142nierze na polu bitwy\u201d \u2013 czuj\u0105 si\u0119 zagro\u017cone, a w sytuacji blisko\u015bci wol\u0105 same \u201ewysadzi\u0107 si\u0119 w powietrze\u201d, ni\u017c poczeka\u0107 na potencjalny cios. To prowadzi do intensywnych, destrukcyjnych zachowa\u0144, naprzemiennego atakowania innych i siebie.<\/li>\n<\/ol>\n

    Warto wyodr\u0119bni\u0107 osobowo\u015b\u0107 narcystyczn\u0105<\/strong><\/p>\n

    Osoby z osobowo\u015bci\u0105 narcystyczn\u0105 rzadko zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 na terapi\u0119 ze wzgl\u0119du na sam narcyzm. Najcz\u0119\u015bciej motywacj\u0105 jest stan depresyjny. Narcyzi buduj\u0105 swoje \u017cycie wok\u00f3\u0142 potrzeb bycia adorowanym i podziwianym, a gdy konfrontuj\u0105 si\u0119 z brakiem zasob\u00f3w, do\u015bwiadczaj\u0105 g\u0142\u0119bokiej pustki i rozczarowania. \u201eNarcyz bardziej nie tyle kocha siebie, co jest przywi\u0105zany do wyidealizowanego obrazu siebie. W \u015brodku jest ogromna bezradno\u015b\u0107\u201d \u2013 m\u00f3wi psychoterapeutka.<\/p>\n

    Kiedy szuka\u0107 pomocy?<\/strong><\/p>\n

    W przypadku zaburze\u0144 osobowo\u015bci interwencja psychoterapeutyczna jest kluczowa. \u201ePsychoterapia jest dominuj\u0105cym sposobem leczenia, poniewa\u017c tu bardziej trzeba mie\u0107 namys\u0142 nad tym, dlaczego tak si\u0119 dzieje, dlaczego te sytuacje w moim \u017cyciu si\u0119 powtarzaj\u0105, jaka jest w tym moja rola\u201d \u2013 zaznacza Tabaczy\u0144ska-Perek.<\/p>\n

    Farmakoterapia jest wskazana, gdy objawy s\u0105 wyj\u0105tkowo nasilone \u2013 na przyk\u0142ad gdy pacjent nie mo\u017ce spa\u0107, je\u015b\u0107, wsta\u0107 z \u0142\u00f3\u017cka lub jego agresja osi\u0105ga niebezpieczny poziom. Psychiatra mo\u017ce zdiagnozowa\u0107 objawy i wprowadzi\u0107 leczenie farmakologiczne. Leczenie zaburzenia osobowo\u015bci polega jednak na budowaniu bezpiecznej i pe\u0142nej uwa\u017cno\u015bci relacji, w kt\u00f3rej mo\u017cliwe jest rozpoznanie i zmiana nieadaptacyjnych wzorc\u00f3w zachowa\u0144. Taki proces jest celem psychoterapii \u2013 zaznacza Tabaczy\u0144ska-Perek.<\/p>\n

    Z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 zaburze\u0144 osobowo\u015bci \u2013 czy istniej\u0105 czyste typy?<\/strong><\/p>\n

    W praktyce klinicznej rzadko spotyka si\u0119 \u201eczyste\u201d zaburzenia osobowo\u015bci. \u201eNajcz\u0119\u015bciej jest to mieszanka kilku cech jak np. osobowo\u015b\u0107 masochistyczno-depresyjna\u201d \u2013 wyja\u015bnia Tabaczy\u0144ska-Perek.<\/p>\n

    Kluczowe jest nie tyle skupienie si\u0119 na nazwie zaburzenia, co na identyfikacji dominuj\u0105cych schemat\u00f3w zachowa\u0144, kt\u00f3re utrudniaj\u0105 funkcjonowanie i budowanie satysfakcjonuj\u0105cych relacji.<\/p>\n

    Podsumowanie<\/strong><\/p>\n

    Zaburzenia osobowo\u015bci to nie tylko zbi\u00f3r okre\u015blonych cech charakteru, ale przede wszystkim sztywno\u015b\u0107 i brak elastyczno\u015bci w reagowaniu na zmieniaj\u0105ce si\u0119 sytuacje. \u201eTo, co charakteryzuje zaburzenie osobowo\u015bci, to fakt, \u017ce nasze schematy dzia\u0142ania staj\u0105 si\u0119 naszym wi\u0119zieniem \u2013 zamiast wspiera\u0107 nas w adaptacji, ograniczaj\u0105 nasze mo\u017cliwo\u015bci i powoduj\u0105 cierpienie\u201d \u2013 podkre\u015bla Luba Tabaczy\u0144ska-Perek.<\/p>\n

    Dlatego, je\u015bli czujemy, \u017ce nasze \u017cycie jest jak zakl\u0119ty kr\u0105g powtarzaj\u0105cych si\u0119 problem\u00f3w, warto zastanowi\u0107 si\u0119, czy nie jest to moment, by si\u0119gn\u0105\u0107 po profesjonaln\u0105 pomoc. W Nowym Targu tak\u0105 pomoc mo\u017cna uzyska\u0107 w Centrum Zdrowia Psychicznego przy Podhala\u0144skim Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Paw\u0142a II. Warto zrobi\u0107 pierwszy krok ku zmianie.<\/p>\n

    <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Ka\u017cdy z nas ma swoje cechy charakteru, kt\u00f3re stanowi\u0105 fundament naszej osobowo\u015bci. To w\u0142a\u015bnie one decyduj\u0105 o tym, jak interpretujemy \u015bwiat, jak reagujemy na sytuacje \u017cyciowe i jak budujemy relacje z innymi. Jednak w pewnym momencie nasze utrwalone wzorce zachowa\u0144 mog\u0105 przesta\u0107 by\u0107 naszym sprzymierze\u0144cem i sta\u0107 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em cierpienia. Kiedy indywidualno\u015b\u0107 przestaje by\u0107 po […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":3903,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-4456","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-psychoedukacja"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czppodhale.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4456","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/czppodhale.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czppodhale.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czppodhale.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czppodhale.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4456"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/czppodhale.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4456\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5218,"href":"https:\/\/czppodhale.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4456\/revisions\/5218"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czppodhale.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czppodhale.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4456"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czppodhale.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4456"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czppodhale.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4456"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}